Jak pisać o zwierzętach, nie odbierając im podmiotowości? Czy możliwe jest opowiadanie „w imieniu” istot, które – jak zauważa Élisabeth de Fontenay – pozostają wobec nas w milczeniu? A może bliższa prawdy jest perspektywa pisania „w pobliżu zwierząt” – uważnego towarzyszenia ich światu, osobistych relacji i śladów, jakie przecinają ludzką rzeczywistość?

Podczas spotkania porozmawiamy o reportażach i biografiach więcej-niż-ludzkich, o próbach przekraczania antropocentrycznej perspektywy oraz o etycznych i literackich wyzwaniach związanych z opisywaniem życia pozaludzkich bohaterów, których historie splatają się z losami ludzi.

W rozmowie wezmą udział Anna Maziuk, Adam Robiński i Marta Sawicka-Danielak. A może należałoby powiedzieć, że także opisywani przez nich nie-ludzcy bohaterowie? Anna Maziuk, autorka książek o wilkach i niedźwiedziach, ukazuje te zwierzęta poza uproszczonymi kulturowymi wyobrażeniami jako uwikłane w skomplikowane relacje z człowiekiem. Adam Robiński w swojej opowieści o bobrach prowadzi nas przez pozornie niewidzialny świat, zachęcając do budowania dobrosąsiedzkich relacji z przyrodą i wsłuchiwania się w to, co dzikie. Marta Sawicka-Danielak, pisząc o tygrysach i indyjskich Sundarbanach, stawia pytania o granice ludzkiej dominacji, o kolonialne dziedzictwo i o możliwość zmiany sposobu opowiadania o naturze.

Spotkanie będzie okazją do refleksji nad tym, jak budować bardziej włączającą, różnorodną wspólnotę – opartą na uważności, trosce i akceptacji faktu, że żyjemy w sąsiedztwie innych istot.

Rozmowę poprowadzi Barbara Swadzyniak.

Anna Maziuk – reporterka (publikowała m.in. w „Wysokich Obcasach", "Magazynie Wyborczej", „Polityce", „Tygodniku Powszechnym") i przyrodniczka. Prowadzi terenowe oraz stacjonarne warsztaty przyrodnicze dla dzieci i dorosłych, a także prelekcje na temat koegzystencji z dużymi drapieżnikami. Na stałe związana z pismem „Kosmos dla Dziewczynek". Autorka książek „Instynkt. O wilkach w polskich lasach" i „Niedźwiedź szuka domu" (wyd. Czarne). Za obydwa reportaże otrzymała nominację do Literackiej Nagrody Warmii i Mazur „Wawrzyn”. Laureatka plebiscytu „Klimatyczni Warmii i Mazur 2025 ”. Przez parę miesięcy podróżowała po Kolumbii Brytyjskiej, zbierając materiał do kolejnej książki. Mieszka w Beskidzie Niskim.

Adam Robiński – autor książek i dziennikarz związany m.in. z miesięcznikiem „Pismo” i „Tygodnikiem Powszechnym”. Opublikował m.in. ,,Hajstry. Krajobraz bocznych dróg”, ,,Kiczery. Podróż przez Bieszczady”, ,,Pałace na wodzie. Tropem polskich bobrów” oraz ,,Puszcza domowa. Co kryje Kampinos” (wyd. Czarne), a także powieść dla dzieci ,,Wodyseja” (wyd. Widnokrąg). Otrzymał kilka nagród oraz nominacji do nagród literackich i podróżniczych, a także stypendia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, m.st. Warszawy oraz szwajcarskiej Fondation Jan Michalski. W książkach eksploruje pogranicza światów ludzi i nie-ludzi, badając to, co dzieje się na styku kultury i natury. Jest certyfikowanym przewodnikiem po Kampinoskim Parku Narodowym. W czerwcu ukaże się jego nowa książka „Faronauci. Dookoła Bałtyku” (wyd. Czarne).

Marta Sawicka-Danielak – pisarka, dziennikarka prasowa i telewizyjna, publicystka kulturalna. Pisała m.in. dla „Polityki”, „Rzeczpospolitej”, „Wprost”, „Tygodnika Powszechnego”, Magazynu TVN24, „Angory” czy wysokieobcasy.pl. Obecnie współpracuje z Mint Magazine. Autorka powieści „Święto Trąbek” (wyd. W.A.B.), przewodnika kulinarnego „Ambasada Śledzia” (wyd. Zwierciadło), opowieści na faktach „Ostatni białystoker. O mieście, które zniknęło” (wyd. Wielka Litera ). Jej ostatnia książka reporterska „Oko tygrysa. O bestii, którą stworzył człowiek” (wyd. Marginesy) znalazła się w finale Nagrody Grand Press za reportaż roku 2024. Obecnie pracuje nad książką „Mumbaj - dzikość w mieście”, która ukaże się w styczniu 2027 roku w wyd. Wielka Litera. Słuchaczka szkoły Ekopoetyki przy Instytucie Reportażu, zainteresowana humanistyką środowiskową i głęboką ekologią. Od 20 lat na ścieżce jogi, o której pisze i którą propaguje na ogólnopolskich wydarzeniach jako nauczycielka jogi klasycznej oraz nauczycielka technik oddechowych i medytacji, certyfikowana hipnoterapeutka. Miłośniczka ciszy, przyrody i Podlasia, w którym się urodziła. Obecnie mieszka pod Kampinosem. Pomysłodawczyni i organizatorka Festiwalu Naturokultury - Zielono Mi, którego pierwsza edycja odbędzie się 3-5 lipca 2026 na Podlasiu.

Wydarzenie realizowane w ramach projektu „Przywrócenie wartości siedemnastowiecznemu Zespołowi Sierocińca w Gdańsku z konserwacją i rekonstrukcją zabytku oraz adaptacją budynków i terenu dawnej instytucji do nowych funkcji – kultury i turystyki”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027.

Koordynatorka cyklu: Barbara Swadzyniak