Mówimy, że nadzieja umiera ostatnia.

Czy to jednak prawda?

Czy ludzkie nadzieje o utrzymaniu dotychczasowego porządku, komfortu i relacji z naturą pozostaną z nami do końca w obliczu katastrofy klimatycznej? Czy może to gatunek ludzki wyginie, zanim zdoła uratować sam siebie, a natura pozostanie tą ostatnią, samą na naszej planecie, samodzielnie regulując dalszy los Ziemi i gatunków?

Pamela Leończyk w swojej wystawie porusza temat współczesnych narracji dotyczących ekologii, w których można zauważyć idealistyczno-romantyczne podejścia do natury.

Punktem wyjścia do jej rozważań na temat relacji człowiek – natura jest zjawisko śnięcia ryb, czyli stanu fizjologicznego, w którym ryba jeszcze żyje, ale nie może powrócić do aktywnego życia biologicznego.

Artystka rozpoczęła badania nad tym tematem już w 2021 roku podczas rezydencji artystycznej w CSW ŁAŹNIA, skupiając się wówczas na wątkach teoretycznych, filozoficznych, artystycznych i kulturowych. Moment katastrofy związanej z masowym śnięciem ryb i wymarciem większości gatunków fauny i flory w Odrze w 2022 roku stał się drastycznym, poruszającym i naocznym przykładem na trwającą katastrofę ekologiczną. Wystawa nawiązuje do tego wydarzenia, stając się swoistą fantazją na temat ceremonii pogrzebowej dedykowanej nie-ludzkim mieszkańcom rzeki – przede wszystkim rybom.

Kto tu tak naprawdę jest śnięty – ryby?

Czy może ludzkość – zatopiona w marazmie i niemocy wykonania realnej zmiany wobec rosnącego kryzysu klimatycznego?

Pamela Leończyk w swojej wystawie konstruuje fantastyczny świat, w którym ryby podniesione są do rangi stworzeń, którym należy wyprawić pogrzeb, które powinny być godnie opłakane i pożegnane. Stworzone uniwersum zaprasza do zagłębienia się w refleksji, do odbycia i odczucia emocjonalnego ceremonii pożegnania istot z Odry, które „głosu nie mają”. Istot, których śmierć jest kulturowo uplasowana niżej niż śmierć ssaków, która mniej razi, mniej dotyka, budzi mniej współczucia. W kontrze do tego, autorka wystawy zadaje pytanie o podobieństwo człowieka do ryb, podkreślając wzajemne relacje, wspólnotę i zależności. Zwiedzający zostają zaproszeni do zagłębienia się w żałobie, lamencie, w rytuale płaczu, wywodzącego się z dawnych tradycji pogrzebowych.

Czy to pożegnanie ryb?

Czy pożegnanie naszej, ludzkiej cywilizacji?

W powstawaniu wystawy w dużym stopniu przewodziła myśl teatralna, wywodząca się z doświadczenia i głównego obszaru pracy autorki – która przede wszystkim aktywnie działa właśnie na gruncie teatru. Integralną częścią wystawy jest także performans ruchowo-muzyczny, którego prezentacja odbędzie się podczas wernisażu, wykonany przez performera, choreografa i tancerza Łukasza Wójcickiego oraz performerkę Dominikę Kimaty w koncepcji i reżyserii Pameli Leończyk.
 

• Pamela Leończyk
• Na(dzieja)tura umiera ostatnia?
• 12.04-19.05.2024 r.
• Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA 2
• Kuratorki: Aleksandra Księżopolska, Lila Bosowska
• Organizatorzy: CSW ŁAŹNIA, Miasto Gdańsk
• Grafika: Karolina Król

• Wernisaż: 12 kwietnia 2024 r. o godzinie 18.00. Wernisaż otworzy performans w wykonaniu Dominiki Kimaty i Łukasza Wójcickiego w koncepcji i reżyserii Pameli Leończyk (czas trwania: ok. 45 minut).
• Oprowadzanie po wystawie: 13 kwietnia 2024 r. o godz. 12:00 – oprowadzanie z Pamelą Leończyk w j. polskim + Hanną Shumską w j. ukraińskim.